آشنایی با پرکاربردترین و متداول ترین تجهیزات آزمایشگاهی
تجهیزات آزمایشگاهی بطور کلی از انواع ابزار، لوازم و دستگاه های مورد استفاده در آزمایشگاه ها و همچنین مراکز علمی ، تحقیقاتی و بیمارستان ها تشکیل شده است. این تجهیزات طیف وسیعی از انواع دستگاه ها و ابزار های عمومی و تخصصی آزمایشگاه ها را در بر می گیرد. یکی از مهمترین شاخصه های اصلی در انتخاب تجهیزات آزمایشگاهی دقت و کیفیت بالای آنها در جهت انجام تست های دقیق و حساس خواهد بود.
تجهیزات آزمایشگاهی از نظر تعداد و تنوع
باید متناسب با فهرست انواع آزمایش های که قرار است در آزمایشگاه انجام گیرد و حجم کاری در آزمایشگاه تجهیزات آزمایشگاهی نیز مشخص و تهیه شوند. اگر آماده سازی و ارسال نمونه برای انجام آزمایش در آزمایشگاه به تجهیزات خاصی نیاز دارد باید توسط مسئول آزمایشگاه تهیه شود.باید تجهیزات و وسایل آزمایشگاهی باید با اهداف و نیازهای از پیش تعیین شده در آزمایشگاه متناسب باشد. لزوما تجهیزات پایه ای که در ابتدای تاسیس باید برای آزمایشگاه خریداری شود نیز ضمیمه گردد. حتما به تاییدیه های معتبر کارایی و گواهی های مربوط به ایمنی تجهیزات آزمایشگاهی در هنگام خرید دقت نمایید.
تقسیم بندی تجهیزات آزمایشگاهی
دستگاهای آزمایشگاهی بسته به کاربردشان به کلاس های مختلفی دسته بندی خواهند شد. در زیر تمامی دسته های تجهیزات آزمایشگاهی و نام آنها بیان شده است.
🦋ابزارهای تحلیلی: ابزارهایی می باشند که بیشتر در آزمایشگاههای تحقیقاتی مورد استفاده قرار می گیرند. بیشتر این دستگاه های ازمایشگاه شیمی در تجزیه و تحلیل مواد و ترکیبات مختلف استفاده خواهد شد. نمونه هایی از این ابزارها از قبیل: کالری سنج، رنگ سنج، طیف سنجی جذب اتمی (AAS)، کروماتوگرافی مایع با کارایی بسیار بالا (HPLC)، تعادل، رسانایی سنج و مواردی دیگر.
🦋تجهیزات آزمایشگاهی بالینی: این دستگاه ها که بیشتر در مناطق بالینی و اغلب در بیمارستان ها استفاده خواهند شد. آنها شامل آنالایزرهای شیمی، آنالایزرهای خون/گاز، شمارنده سلولی، آنالایزرهای انعقادی و آنالایزرهای هماتولوژی می باشند.
🦋 ظروف شیشه ای آزمایشگاهی: مواد آزمایشگاهی جهت اندازه گیری، لوله گذاری، انتقال، آماده کردن معرف ها و ذخیره سازی می باشند. آنها شامل لیوان، بطری، کندانسور/تقطیر، فلاسک، واشر/خشک کن شیشه، قیف، لوله آزمایش و ویال می باشند.
🦋تجهیزات بافت شناسی / آسیب شناسی: اینها ابزارهایی می باشند که به آماده سازی و بررسی بافت ها کمک رسانی می کنند. آنها کرایواستات، دمپایی های پوششی، ایستگاه های جاسازی، لکه های لغزنده و همچنن پردازشگرهای بافت می باشند.
🦋میکروسکوپ: به ابزاری گفته می شود که برای بزرگنمایی اجسام کوچک استفاده خواهد شد. آنها به پنج نوع، میکروسکوپ مرکب، میکروسکوپ استریو، میکروسکوپ متالورژیکی ، میکروسکوپ معکوس و میکروسکوپ پلاریزه تقسیم بندی شده اند.
🦋بیوتکنولوژی/علم زیستی: شامل فرآیندهایی می باشد که مانند الکتروفورز مویرگی، اسمومتر، الکتروفورز، سنتزکننده DNA، الکتروفیزیولوژی و الکتروپوراسیون می باشد.
🦋تجهیزات عمومی آزمایشگاهی: شامل هاضم های بلوکی، حمام ها/سیرکولاتورها، برودتی، سانتریفیوژ، خشک کن ها، فلومترها، اتاقک های رشد محیطی، فریزرها، هودهای بخار و کوره ها می باشد.
🦋لوازم آزمایشگاهی: از قبیل دستکش، پوشاک، مواد شیمیایی، روکش آزمایشگاهی، لوازم تصفیه، کووت، برچسب، لامپ و ظروف پلاستیکی می باشد.
🦋تجهیزات میکروپلیت: این ابزار آزمایشگاهی می باشد که برای اندازهگیری واکنشهای شیمیایی، بیولوژیکی یا حتی فیزیکی، خواص و آنالیتها در چاه میکروپلیت مورد استفاده قرار می گیرد. یک میکروپلیت متشکل از چاهک های کوچکی است که در آنها واکنش های مجزا انجام می پذیرد.
🦋کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا: این ابزار مقادیر بسیار کمی از حلال ها را تشخیص خواهد داد و طیف گسترده ای از مخلوط های شیمیایی را جدا سازی کرده و قطعات آن شامل پمپ، ستون، انژکتور، آشکارساز و آنالایزر کامپیوتری می باشد.
🦋کروماتوگرافی گازی (GC): ابزاری می باشد که برای اندازه گیری مول مواد در نمونه مایع و یا غلظت قطعات در در نمونه گازی استفاده خواهد شد. قطعات از قبیل بخش گاز، نمونه، انژکتور ستون و آشکارساز می باشد.
🦋آنتی بادی ها / معرف ها: اینها همانند محیط های سیتوکین ها، کشت سلولی، آنزیم ها و مواد بیوشیمیایی می باشند.
🦋پمپ های آزمایشگاهی: پمپ های آزمایشگاهی به دو نوع اصلی پمپ های گیر و جابجایی تقسیم شده اند.
🦋تجهیزات خلاء: آنها معمولا در ساخت پمپاژ آب، کاتدها، جوشکاری، نگهداری مواد غذایی، استریلیزاسیون کاربردی و بسیاری موارد دیگر مورد استفاده رار می گیرد. برخی از قطعات این ابزار عبارتند از دریچه ها، گیج ها، پمپ ها و فیلترها هستند.
🦋هود و محفظه های آزمایشگاهیی : برای جلوگیری از آلودگی در آزمایشگاه با دود یا گازهای ناشی از واکنش های شیمیایی تعریف شده است.
🦋تجهیزات تصویربرداری: آنها به تولید تصویری از اجسام از طریق نور روی سطح حساس مانند فیلم ها کمک خواهند کرد.
🦋برچسب زدن: به شناسایی دستگاه ها و نمونه های مختلف در آزمایشگاه یاری می رساند.